Karbonhidratların Yapısı
07 Temmuz 2024

Karbonhidratların Yapısı


Karbonhidratlar, vücuda enerji sağlayan ve canlı yapısına katılan karbon, hidrojen ve oksijen elementlerinden oluşan organik bileşiklerdir. Bu bileşikler tüm canlı hücrelerinde bulunur. Doğada genellikle büyük moleküller halinde bulunurlar ve vücuda besinlerle alınmış olan bu büyük moleküllerin hücrelere ulaşabilmesi için sindirilip hücre için uygun boyutlara kadar parçalanması gerekmektedir. Karbonhidratların görevleri arasında polisakkarit grubundakilerin bir kısmı hücre zarının yapısına katılmak, hücrelere enerji deposu sağlamak ve nükleik asitler ile ATP'nin yapısına katılmak bulunmaktadır.

Karbonhidrat Çeşitleri

  • Monosakkaritler: Karbonhidratların en basit şeklidir ve basit şekerler olarak tanımlanırlar. Monosakkaritler daha küçük birimlere parçalanamazlar. Genel formülleri Cn(H2O)n'dir, ancak bu formül tüm karbonhidratlara uygulanamaz. Monosakkaritlerin karbon sayısı 3-8 arasında değişmektedir. Biyolojik açıdan önemli monosakkaritler arasında 5 karbonlu pentoz (Riboz ve deoksiriboz) ve 6 karbonlu heksoz şekerleri (glukoz, fruktoz, galaktoz) bulunmaktadır.
  • Disakkaritler: Çift şekerlerdir. Bir disakkarit, iki molekül monosakkaritin glikozit bağıyla bağlanmasından oluşur. Bu bağlanma esnasında bir molekül su oluşur. İnsanın ve hayvanların yiyecek olarak aldıkları disakkaritler sindirim sisteminde monosakkaritlere ayrıştırılarak kullanılır. En önemli disakkaritler laktoz, sakkaroz ve maltozdur.
  • Oligosakkaritler: 3-6 monosakkaritin birleşmesiyle ortaya çıkarlar. Bazı bitkilerde serbest halde bulunurlar. Ayrıca, karbonhidrat olmayan bazı maddelerin yapısına da katılırlar. Üç monosakkaritten oluşanlara trisakkarit, dört monosakkaritten oluşanlara tetrasakkarit adı verilir.
  • Polisakkaritler: Çok sayıda monosakkaritten oluşur. Disakkaritler ve monosakkaritlerin dehidrasyon senteziyle birleşiminden meydana gelirler. Suda çözünmeyen büyük moleküllerdir. Nişasta bir glukoz polimeridir.
  • Homopolisakkaritler: Temel yapı taşı glukoz molekülü olup, çok sayıda monosakkaritin dehidrasyonu ile oluşan büyük moleküllerdir.

Karbonhidratların Önemi

Karbonhidratlar, canlılar için temel besin kaynaklarından biridir. Yeşil bitkilerde fotosentez sonucu meydana gelirler. Otçul hayvanlar karbonhidrat ihtiyaçlarını bitkilerden, etçil hayvanlar ise karbonhidratı otçul hayvanlardan sağlarlar. Vücuda besin yolu ile alınmış olan 1 gram karbonhidrattan 4 kalori enerji açığa çıkar.

Ekstra Bilgiler

Karbonhidratlar ayrıca diyet lifi olarak bilinen ve sindirilemeyen polisakkaritler içerebilir. Diyet lifi, sindirim sisteminin sağlıklı çalışmasına yardımcı olur ve bazı hastalıklara karşı koruyucu etki gösterir. Günlük beslenme düzeninde yeterli miktarda karbonhidrat almak, enerji seviyelerini korumak ve genel sağlığı desteklemek açısından önemlidir.

Sizden Gelen Sorular / Yorumlar

İlk soruyu siz sormak istermisiniz?

Soru Sor / Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Biyoloji Karbonhidratlar

Biyoloji Karbonhidratlar

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Besinlerin Karbonhidrat Değerleri Nedir?

Besinlerin Karbonhidrat Değerleri Nedir?

Protein ve Karbonhidrat

Protein ve Karbonhidrat

Hardline Karbonhidrat Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Hardline Karbonhidrat Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Karbonhidrat Değerleri Nedir ve Kaç Olmalıdır?

Karbonhidrat Değerleri Nedir ve Kaç Olmalıdır?

Düşük Karbonhidrat Diyeti Nedir?

Düşük Karbonhidrat Diyeti Nedir?

Güncel

Bulgur Karbonhidrat mı?

Bulgur Karbonhidrat mı?

Güncel

Antrenman Sonrası Karbonhidrat

Antrenman Sonrası Karbonhidrat

Güncel

Ceviz Karbonhidrat Mıdır?

Ceviz Karbonhidrat Mıdır?